Την περίοδο αυτή είναι σε εξέλιξη δύο προγράμματα επιδότησης δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε κτίρια κατοικίας, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», το οποίο δέχεται αιτήσεις μέχρι 13 Απριλίου 2025 και το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», με καταληκτική ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2025 ή μέχρι την εξάντληση των διαθέσιμων πόρων. Τα δύο αυτά προγράμματα έχουν διαφορές ως προς τη χρηματοδότηση, τις απαιτήσεις εξοικονόμησης ενέργειας, τους δικαιούχους και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να κωδικοποιήσουμε τις βασικές διαφορές, ώστε να σας βοηθήσουμε να επιλέξετε το καλύτερο πρόγραμμα για τις ανάγκες σας.
Α. Χρηματοδότηση
Το «Εξοικονομώ 2025» επιδοτεί τις ενεργειακές παρεμβάσεις με ποσοστό από 50% έως και 100% (για πληγέντες από φυσικές καταστροφές σε συγκεκριμένες περιοχές). Για ατομικά εισοδήματα άνω των 5.000 ευρώ και οικογενειακά άνω των 10.000 ευρώ η επιδότηση είναι 50%, εκτός από οικογένειες με τρία (3) ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα (επιδότηση 65%) και με μέλος/μέλη ΑμΕΑ (80%). Για ατομικά εισοδήματα κάτω των 5.000 ευρώ και οικογενειακά κάτω των 10.000 ευρώ η επιδότηση είναι 95%.
Το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» παρέχει πρακτικά άτοκο δάνειο από 5.000 έως 25.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής από τρία (3) έως επτά (7) έτη χωρίς περίοδο χάριτος. Το όφελος ουσιαστικά του νοικοκυριού προκύπτει από τη μη καταβολή τόκων για το δάνειο. Το 75% του δανείου χρηματοδοτείται από το Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) το 25% από ίδιους πόρους των συνεργαζόμενων πιστωτικών ιδρυμάτων. Στο μέρος του δανείου που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ εφαρμόζεται επιτόκιο 0%, ενώ το επιτόκιο του ποσού που χρηματοδοτείται από τα πιστωτικά ιδρύματα επιδοτείται πλήρως από το Ελληνικό Δημόσιο. Θεωρητικά δεν υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια. Ωστόσο, το ύψος του δανείου εξαρτάται και από την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του δικαιούχου, η οποία διενεργείται από το πιστωτικό ίδρυμα.
Β. Απαιτήσεις εξοικονόμησης ενέργειας
Τα δύο προγράμματα επιδοτούν, λίγο-πολύ, τις ίδιες δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε μία κατοικία (π.χ. θερμομόνωση, τοποθέτηση ενεργειακών κουφωμάτων/υαλοπινάκων, τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα, εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης/ψύξης υψηλής απόδοσης, κλπ.). Και τα δύο προγράμματα επιδοτούν την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά μόνο το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» επιδοτεί την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών – μικρών ανεμογεννητριών και άλλων ΑΠΕ.
Η σημαντικότερη, ωστόσο, διαφορά είναι πως το «Εξοικονομώ 2025» απαιτεί ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον 3 ενεργειακές κατηγορίες, ενώ στο «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» δεν υπάρχει καμία τέτοια απαίτηση.
Γ. Δικαιούχοι
Στο «Εξοικονομώ 2025» δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα / επικαρπία / ψιλή κυριότητα) σε κύρια κατοικία ή μισθωτές που μισθώνουν επιλέξιμη κατοικία και αποδεικνύεται με την ύπαρξη μισθωτηρίου συμβολαίου, με διάρκεια υπολειπόμενης ισχύος μίσθωσης τουλάχιστον επτά (7) ετών κατά την υποβολή της αίτησής τους στο πρόγραμμα.
Το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα με εμπράγματο δικαίωμα (πλήρη κυριότητα/ επικαρπία/ψιλή κυριότητα) σε κύρια ή μη εκμισθωμένη δευτερεύουσα κατοικία.
Επομένως, το «Εξοικονομώ 2025» αφορά τόσο σε ιδιοκτήτες όσο και σε ενοικιαστές αλλά μόνο για κύριες κατοικίες, ενώ το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου» αφορά μόνο σε ιδιοκτήτες για κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία (αλλά μη εκμισθωμένη)
Δ. Απαιτούμενα δικαιολογητικά
Και τα δύο προγράμματα απαιτούν δικαιολογητικά για τη διαπίστωση της νομιμότητας του ακινήτου (π.χ. Οικοδομική Άδεια ή/και άλλο αντίστοιχο/πρόσθετο νομιμοποιητικό έγγραφο, όπως υπαγωγή σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών ή έγγραφο εξαίρεσης κατεδάφισης στην περίπτωση που δεν έχει οικοδομική άδεια και ούτε έχει δηλωθεί σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών. Στο «Εξοικονομώ 2025» απαιτούνται περισσότερα δικαιολογητικά, όπως π.χ. Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης κατά τη φάση της υποβολής της αίτησης και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου/διηρημένης Ιδιοκτησίας μετά την υποβολή της αίτησης και μόνον στις περιπτώσεις όπου απαιτηθεί.
Συμπερασματικά:
Αν θέλετε να προβείτε σε στοχευμένες ενεργειακές παρεμβάσεις, ίσως θα πρέπει να δείτε το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», ώστε να αποφύγετε επιπρόσθετες δράσεις που θα απαιτηθούν για να πετύχετε την αναβάθμιση κατά 3 ενεργειακές κλάσεις. Αν έχετε ως στόχο τη ριζική ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας σας, είναι πιο συμφέρον, από πλευράς χρηματοδότησης, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025».
Ότι και να αποφασίσετε, συμβουλευτείτε πρώτα κάποιον ειδικό για να σας καθοδηγήσει σωστά. Ένας εξειδικευμένος μηχανικός θα σας προτείνει τις πιο κατάλληλες ενεργειακές παρεμβάσεις, θα σας υπολογίσει το κόστος αυτών και την επιδότηση που δικαιούστε και θα προβεί σε έλεγχο νομιμότητας της κατασκευής ώστε να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις στην πορεία!